جایگاه تفکر و تعقل در قران و سنت پیامبر جامعه بدون خردورزی در معرض استبداد قرار می‌گیرد - جايگاه عقل و خرد در قران و اسلام - تفسير و‌ تدبر قرآن انلاين-تالارگفتگوي قرآن پویان

10 ارسال آخر با ترتیب برعکس
ali	ارسال شده: 1405/04/05 05:37:24 ب.ظ
	#خردگرایی و دینداری عاشورایی ❇️ در فضای عاشورا معمولا از عشق، محبت و عاطفه سخن گفته می‌شود، محبت، عاطفه و عشق پایه‌های اساسی زندگی انسان هستند. آنچه بیش از هر چیز نیازمند آموزش، تمرین و مهارت است، خردورزی است. به همین دلیل در قرآن کریم بارها بر اندیشیدن، تعقل، تفکر و تدبر تأکید شده است. این تأکید نشان می‌دهد که دین نگران تهی شدن زندگی انسان از عقلانیت و فاصله گرفتن دینداری از خردورزی است. 🔰قرآن؛ دعوتی مداوم به #تفکر و #تعقل به گفته علامه طباطبایی، خداوند در بیش از ۳۰۰ آیه درباره عقل، اندیشه، تفکر و تدبر سخن گفته و هیچ‌گاه در حوزه عقیده و عمل از انسان چیزی نخواسته است که با فهم و منطق او ناسازگار باشد. اگر اندیشه‌ورزی از دینداری حذف شود، دین به مجموعه‌ای از خرافات، بدعت‌ها و رفتارهای بی‌پشتوانه تبدیل خواهد شد. در کنار ده‌ها آیه‌ای که از محبت الهی سخن می‌گویند، قرآن همواره بر این نکته تأکید دارد که انسان باید بر پایه عقل و اندیشه زندگی کند. در آیه ۴۴ سوره نحل خداوند به پیامبر(ص) می‌فرماید که آنچه بر مردم نازل شده است را برای آنان تبیین کند؛ اما پس از آن نمی‌گوید شاید ایمان بیاورند یا صرفا اطاعت کنند، بلکه می‌فرماید: «لعلهم یتفکرون»؛ یعنی شاید بیندیشند. این نشان می‌دهد که حتی پس از بیان #وحی نیز وظیفه #تفکر و اندیشیدن از دوش انسان برداشته نمی‌شود ⭕️عقلانیت در سیره پیامبر (ص) جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به خردگرایی نیاز دارد، یکی از روشن‌ترین نمونه‌های عقلانیت را می‌توان در سیره پیامبر اسلام(ص) مشاهده کرد. #ابوسفیان و قریش سال‌ها با پیامبر دشمنی کرد، جنگ به راه انداخت و نزدیکان و یاران او، از جمله حمزه #سیدالشهدا، را به شهادت رساند؛ اما پیامبر در زمان فتح مکه به ابوسفیان و هر که‌در خانه او رود،پناه داد و نگفت پس #انتقام خون عمویم حمزه چه میشود؟!! ♻️خرد جمعی؛ پایه تصمیم‌گیری در جامعه دینی خداوند در قرآن به پیامبر(ص) دستور می‌دهد «و شاورهم فی الامر»؛ یعنی در امور با مردم #مشورت کن. این فرمان نشان می‌دهد که حتی پیامبر معصوم نیز مأمور به بهره‌گیری از خرد جمعی است و ملتزم بودن به نتیجه آن است. پیامبر در #جنگ_احد، برای اینکه در شهر دفاع کنند یا خارج شهر، با اصحاب مشورت کرد و نظر آنها را که برخلاف نظر شخصی خویش بود بدون منت پذیرفت و مسولیت را هم به گردن آنها نینداخت. با عقلانیت تنها به اندیشیدن فردی محدود نمی‌شود؛ بلکه در مسائل اجتماعی باید از ظرفیت اندیشه جمعی نیز بهره گرفت. بر همین اساس، در روایات نیز تأکید شده است که پس از مشورت و تصمیم‌گیری باید با اطمینان و توکل مسیر انتخاب‌شده را دنبال کرد. ❇️امام حسین ع و کرامت انسانی امام حسین(ع) نمی‌خواست تنها به مرگ معنا ببخشد، بلکه می‌خواست شیوه‌ای از زندگی را به انسان بیاموزد که بر پایه آزادی، عزت و کرامت استوار باشد. از همین رو، شعار «هیهات منا الذلة» صرفاً یک شعار حماسی نیست، بلکه بیانگر نوعی نگرش به حیات انسانی است. ♻️جامعه بدون خردورزی در معرض استبداد قرار می‌گیرد اگر قرآن صدها بار انسان را به اندیشیدن و تعقل فرا می‌خواند و اگر در سیره پیامبر(ص)، امیرالمؤمنین(ع)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) این میزان بر عقلانیت تأکید شده است، به این دلیل است که دینداری بدون خردورزی نمی‌تواند به اهداف خود دست یابد. هنگامی که جامعه از عقلانیت فاصله می‌گیرد و تصمیم‌ها صرفاً بر پایه احساسات و هیجانات اتخاذ می‌شود، زمینه‌های عقب‌ماندگی، استبداد و تحمیل فراهم خواهد شد. از این رو، پیام عاشورا آن است که محبت و عاطفه باید در کنار خردورزی قرار گیرد تا دین‌داری به مسیری سازنده و آگاهانه تبدیل شود. از سخنرانی آیت الله ایازی در شب عاشورا لینک فایل صوتی👇 https://ihht.ir/news/18718

توجه